میانه را نمی توان تنها با جاذبه های طبیعی یا آثار تاریخی اش شناخت؛ این شهرستان مجموعه ای از ظرفیت های گردشگری را در کنار یکدیگر جای داده است. از چشم اندازهای متفاوت آلاداغلار که زمینه سرمایه گذاری در گردشگری طبیعت محور را فراهم کرده تا پل های تاریخی، کاروانسراهای صفوی و محوطه های باستانی که هرکدام بخشی از گذشته این منطقه را روایت می کنند. سفر وزیر میراث فرهنگی به میانه فرصتی برای بازدید از این ظرفیت ها و بررسی راه های حفاظت، احیا و بهره برداری از آن ها بود.
سیدرضا صالحی امیری روز دوشنبه ۱۱ آبان ۱۴۰۵ در جریان این سفر، ابتدا از پروژه گردشگری آلاداغلار میانه بازدید کرد و با بررسی روند اجرایی این طرح، ظرفیت های طبیعی منطقه را فرصتی برای توسعه گردشگری، رونق اقتصاد محلی و ایجاد اشتغال دانست.
این بازدید با همراهی مریم عبداللهی، نماینده مردم میانه و ترکمانچای در مجلس شورای اسلامی، ظفر محمدی، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار آذربایجان شرقی و فرماندار شهرستان میانه انجام شد و وزیر میراث فرهنگی از بخش های مختلف مجموعه دیدن کرد و در جریان آخرین وضعیت اجرایی، مشخصات فنی و برنامه های توسعه ای آن قرار گرفت.
مجموعه گردشگری آلاداغلار میانه به عنوان یکی از پروژه های شاخص گردشگری طبیعت محور شمال غرب کشور، در فاز نخست در زمینی به مساحت ۳۰ هکتار و با زیربنای بیش از ۱۱ هزار و ۱۰ مترمربع طراحی شده است. حجم سرمایه گذاری پیش بینی شده برای اجرای این طرح بیش از شش هزار و ۵۰۲ میلیارد ریال اعلام شده و این مجموعه ظرفیت پذیرش روزانه ۸۰۰ تا دو هزار گردشگر را خواهد داشت.
بر اساس برآوردهای انجام شده، بهره برداری از این پروژه زمینه ایجاد اشتغال مستقیم برای ۸۳ نفر و اشتغال غیرمستقیم برای ۲۰۰ نفر را فراهم می کند. همچنین توسعه فاز دوم مجموعه در محدوده ای به وسعت ۱۵۰ هکتار پیش بینی شده است.
در طرح تفصیلی این مجموعه، فضاهای اقامتی، خدماتی، فرهنگی و تفریحی در قالب یک مجموعه یکپارچه طراحی شده اند. کمپ نخست گردشگری با امکاناتی همچون پارکینگ، واحدهای اقامتی، کافه و رستوران، گاراژ و سوئیت های قابل حمل، سایت های بوم گردی، کمپ دوم، رصدخانه و فضای آموزشی رصد آسمان، آمفی تئاتر روباز و سایت های ویژن از جمله بخش های پیش بینی شده در این پروژه هستند.
تنوع امکانات و کاربری های این مجموعه، ظرفیت تبدیل آلاداغلار به مقصدی برای گردشگری طبیعت محور، علمی، فرهنگی و خانوادگی را فراهم می کند؛ ظرفیتی که در صورت تکمیل زیرساخت ها و بهره برداری مناسب می تواند جایگاه میانه را در نقشه گردشگری شمال غرب کشور تقویت کند.
آغاز کاوش های باستان شناسی در شهر سوخته
در ادامه برنامه های سفر وزیر میراث فرهنگی به میانه، محوطه تاریخی شهر سوخته در بخش کاغذکنان نیز مورد بازدید قرار گرفت؛ بازدیدی که با دستور صالحی امیری برای آغاز کاوش ها، لایه برداری و مطالعات تخصصی باستان شناسی همراه شد.
این محوطه در بخش کاغذکنان شهرستان میانه قرار داشته و بر اساس شواهد فرهنگی به دست آمده از سطح زمین، آثار سفالی موجود در آن به دوره اسلامی میانه تعلق دارد.
پراکندگی قطعات سفال با گونه های مختلف ساخت و تزئین، از جمله سفال های ساده، کنده کاری شده، لعاب دار و نقاشی شده، از جمله شواهدی است که می تواند در جریان مطالعات و کاوش های آینده مورد بررسی قرار گیرد.
محوطه شهر سوخته با شماره ۲۶۷۱۳ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. با توجه به شواهد موجود، انجام کاوش های باستان شناسی و بررسی لایه های تاریخی این محوطه می تواند به شناخت دقیق تر پیشینه و ابعاد فرهنگی آن کمک کند.
کاروانسرای جمال آباد در انتظار سرمایه گذار
کاروانسرای تاریخی جمال آباد دیگر مقصد بازدید وزیر میراث فرهنگی در شهرستان میانه بود؛ بنایی تاریخی که با وجود انجام چند مرحله عملیات مرمتی، همچنان برای تعیین تکلیف بهره برداری و احیای ظرفیت اقتصادی آن نیازمند جذب سرمایه گذار است.
صالحی امیری در این بازدید بر واگذاری کاروانسرا به سرمایه گذار با محوریت ایجاد اشتغال برای ساکنان منطقه تأکید کرد و خواستار آن شد که نیروی کار جوان و ظرفیت انسانی روستای جمال آباد در بخش های مختلف این مجموعه به کار گرفته شوند.
وی همچنین بر ضرورت بازگشت منافع اقتصادی حاصل از بهره برداری بنا به روستا و هزینه کرد درآمدهای آن در مسیر توسعه منطقه تأکید کرد؛ رویکردی که می تواند در کنار حفاظت از یک اثر تاریخی، زمینه مشارکت جامعه محلی در فعالیت های گردشگری را نیز فراهم کند.
کاروانسرای جمال آباد در مسیر تاریخی زنجان به میانه و در محدوده روستای جمال آباد قرار دارد. این بنا از آثار دوره صفوی با طرح چهارایوانی و حیاط مرکزی است که به شاه عباس دوم منسوب شده و با شماره ۶۱۵۲ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
بر اساس بررسی های فنی انجام شده، بنا از نظر سازه ای با مشکل اساسی مواجه نیست، اما آزادسازی حریم پیرامونی آن همچنان یکی از ضرورت های پیش رو برای سامان دهی و بهره برداری مناسب از این اثر تاریخی به شمار می رود.
پل تاریخی شهرچای در مسیر ثبت جهانی
پل تاریخی شهرچای میانه نیز در جریان این سفر مورد بازدید قرار گرفت؛ اثری که وزیر میراث فرهنگی بر تکمیل مطالعات و مستندات لازم برای تشکیل پرونده ثبت جهانی آن تأکید کرد.
صالحی امیری در این بازدید، حفاظت از ساختار تاریخی پل و فراهم کردن زمینه استفاده گردشگران و مردم منطقه از ظرفیت های این اثر را ضروری دانست و سامان دهی بستر رودخانه با هدف ایجاد چشم اندازی مناسب برای گردشگران را مورد توجه قرار داد.
پیگیری نورپردازی پل از طریق تفاهم بین دستگاهی با شهرداری، توسعه تأسیسات گردشگری، ایجاد واحدهای پذیرایی و تفریحی و تکمیل زیرساخت های پیرامونی نیز از دیگر موضوعاتی بود که در این بازدید مطرح شد.
پل شهرچای که با نام پل راه آهن نیز شناخته می شود، در مسیر رودخانه شهرچای و محدوده تازه کند پایین میانه قرار دارد و با شماره ۸۷۲ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
این سازه تاریخی دارای ۲۳ چشمه با طاق های جناغی است و طول آن با احتساب دنباله پل به حدود ۲۶۰ متر می رسد. اگرچه تاریخ دقیق ساخت اولیه پل مشخص نیست، شواهد تاریخی از قدمت آن حکایت دارد.
کتیبه سنگی موجود بر پیشانی یکی از طاق ها نیز از مرمت پل در دوره ولایتعهدی عباس میرزا به دستور فتحعلی شاه قاجار خبر می دهد. دو طاق غربی پل در جریان درگیری های تاریخی تخریب شده اند و فضاهای تعبیه شده در پایه ها از ویژگی های معماری این سازه به شمار می روند.
تکمیل مطالعات تاریخی و فنی، سامان دهی بستر رودخانه و ایجاد امکانات گردشگری پیرامونی می تواند در کنار حفاظت از ساختار اصلی پل، زمینه معرفی بهتر این اثر و افزایش حضور گردشگران در این محدوده را فراهم کند.
کلنگ زنی و افتتاح طرح های گردشگری در میانه
در ادامه برنامه های سفر وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به شهرستان میانه، آیین کلنگ زنی بخش اقامتی یک مجتمع پذیرایی با حضور صالحی امیری برگزار شد. همچنین یک مجتمع گردشگری در روستای گوزه لو میانه افتتاح شد و وزیر میراث فرهنگی از قلعه تاریخی دختر نیز بازدید کرد.
مجموع برنامه های این سفر، از بررسی پروژه های بزرگ گردشگری و سرمایه گذاری در طبیعت تا پیگیری کاوش های باستان شناسی و تعیین تکلیف بناهای تاریخی، نشان دهنده ظرفیت های متنوع میانه در حوزه میراث فرهنگی و گردشگری است؛ ظرفیت هایی که بهره برداری از آن ها به تکمیل زیرساخت ها، تأمین منابع، حفاظت مستمر از آثار و مشارکت سرمایه گذاران و جوامع محلی وابسته است.
به گزارش انجمن خرد آورده شده از ایسنا آنچه در جریان این سفر مورد تأکید قرار گرفت، ضرورت پیوند میان حفاظت از میراث تاریخی و توسعه اقتصادی منطقه بود؛ موضوعی که تحقق آن به اجرای تصمیمات اتخاذشده، تأمین اعتبار و تداوم همکاری دستگاه های مسئول نیاز دارد.
