عبدالعلی زاده در گفت‌وگو با ایسنا عنوان کرد
به گزارش انجمن خرد آورده شده از ایسنا؛ پسروی آب دریای خزر و کاهش مستمر سطح آب این دریا، نگرانی ها درباره آینده بنادر شمالی کشور، تداوم فعالیت های تجاری و وضعیت زیست محیطی مناطق ساحلی را افزایش داده است؛ روندی که در صورت ادامه، می تواند با کاهش عمق آب و محدودیت تردد کشتی ها، فعالیت برخی بنادر را با چالش جدی مواجه کند. در همین راستا، علی عبدالعلی زاده - نماینده رئیس جمهور در ستاد توسعه دریامحور - با حضور در خبرگزاری ایسنا ضمن تشریح ابعاد این بحران و پیامدهای احتمالی آن، از اقدامات انجام شده برای مقابله با پسروی خزر، افزایش عملیات لایروبی و برنامه های در دست بررسی برای حفظ فعالیت بنادر شمالی کشور به ارائه توضیحاتی پرداخت که در ادامه مشروح گفت وگوی وی آمده است:
علی عبدالعلی زاده در گفت وگو با ایسنا، در پاسخ به این سوال که پسروی خزر و کاهش آب دریای شمال چه تاثیری بر فعالیت های بنادر شمالی خواهد داشت، گفت: پسروی آب خزر و کاهش سطح آب دریا برای همه کشورهای حاشیه این دریا مشکل ایجاد می کند، اما میزان آسیب در مناطق مختلف یکسان نیست. در کشور ما به دلیل موقعیت جغرافیایی و سطح زیرین دریای خزر آسیب کم بوده، اما کشورهای روسیه و قزاقستان و همچنین آذربایجان پسروی های زیادی داشتند. در بخش شرقی کشور به ویژه استان گلستان این مسئله جدی تر است و ارتباط خلیج گرگان با دریای خزر قطع شده؛ موضوعی که خطر خشک شدن کامل این خلیج را افزایش داده است.
بنادر استان گلستان؛ در معرض خطر جدی
وی با هشدار نسبت به پیامدهای ادامه این روند گفت: تمام بنادر استان گلستان در معرض تهدید قرار دارند و اگر سطح آب با روند فعلی یعنی سالیانه ۲۰ سانتی متر کاهش پیدا کند ممکن است در پنج سال آینده تنها سه تا چهار بندر در کشور امکان فعالیت داشته باشند. در چنین شرایطی کاهش عمق آب می تواند مانع ورود کشتی ها به بنادر شود.
نماینده رییس جمهور در ستاد توسعه دریا محور درباره عوامل مؤثر بر پسروی آب دریای خزر توضیح داد: کاهش بارندگی، خشکسالی و افزایش دما از عوامل مؤثر در این وضعیت هستند. بر اساس تحلیل های کارشناسی، افزایش تبخیر نقش مهمی در کاهش سطح آب خزر داشته و در شرایط فعلی کنترل مستقیم این روند دشوار است. با کشورهای حاشیه دریای خزر به دنبال این هستیم که میزان آب ورودی به دریا را افزایش دهیم.
باید تا حد امکان آب بیشتری به دریای خزر برسد
او با اشاره به راهکارهای مقابله با این بحران گفت: یکی از اقداماتی که می توان دنبال کرد صرفه جویی در مصرف آب رودخانه هایی است که به دریای خزر می ریزند و جلوگیری از هدررفت منابع آبی است تا در حد امکان آب بیشتری به این دریا برسد. همچنین همکاری با کشورهای همسایه برای بررسی راهکارهای افزایش ورودی آب به خزر ضروری است.
نماینده رئیس جمهوری با اشاره به بهبود وضعیت دریاچه ارومیه در پی افزایش بارندگی ها ابراز امیدواری کرد که تغییرات بارشی بتواند در بهبود وضعیت دریای خزر نیز مؤثر باشد. بیش از ۴ میلیارد متر مکعب آب در پایان تابستان در دریاچه ارومیه داشتیم در حالی که در سال های گذشته این مقدار به کمتر از یک میلیارد مترمکعب هم رسیده بود. بنابراین این امیدواری وجود دارد که همزمان با افزایش بارندگی ها سطح آب دریای خزر نیز افزایش یابد. مطالعات کارشناسی و برنامه ریزی برای مواجهه با شرایط بحرانی در دستور کار قرار دارد.
در جلسات مشترک با سازمان برنامه و بودجه، سازمان بنادر و دریانوردی، سازمان محیط زیست و سایر دستگاه های مرتبط شرایط مختلف بررسی شده و هدف این است که حتی در بدترین سناریوها، امکان فعالیت پایدار دست کم سه بندر حفظ شود.
عبدالعلی زاده در ادامه گفت: در جلسات مشترک با سازمان برنامه و بودجه، سازمان بنادر و دریانوردی، سازمان محیط زیست و سایر دستگاه های مرتبط شرایط مختلف بررسی شده و هدف این است که حتی در بدترین سناریوها، امکان فعالیت پایدار دست کم سه بندر حفظ شود.
وی با اشاره به برنامه های در دست بررسی برای مقابله با پیامدهای پسروی آب دریای خزر گفت: حفظ ارتباط بنادر با آب دریا از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا در صورت توقف پسروی آب در یک نقطه، می توان با سرمایه گذاری و اجرای طرح هایی مانند احداث پل و انتقال تجهیزات، برخی از بنادر دورافتاده از ساحل را دوباره به چرخه فعالیت بازگرداند هرچند این اقدامات هزینه بر خواهد بود. شرایط دریای خزر، وضعیت بنادر و گونه های زیستی موجود در این دریا از موضوعات مهمی است که در چارچوب برنامه های توسعه دریامحور مورد توجه قرار گرفته و توان کارشناسی و تصمیم گیری برای بررسی سناریوهای مختلف و آمادگی در برابر شرایط احتمالی به کار گرفته شده است.
تمرکز اصلی حفظ سه بندر مهم است
عبدالعلی زاده با اشاره به اینکه در صورت تداوم پسروی آب بسیاری از بنادر با خطر مواجه خواهند شد، اظهار کرد: در حال حاضر تمرکز ما بر حفظ پایداری بنادر امیرآباد، کاسپین و انزلی است و در صورت ادامه روند فعلی کاهش سطح آب، سایر بنادر نیز ممکن است با محدودیت جدی در فعالیت مواجه شوند.
وی ابراز امیدواری کرد که با توجه به گزارش های مربوط به وضعیت بارندگی در سال آبی جدید روند پسروی آب دریای خزر کاهش یابد و حتی به افزایش سطح آب منجر شود تا نگرانی ها درباره آینده بنادر شمالی و محیط زیست این دریا برطرف شود.
استقرار چهار دستگاه لایروب در دریای خزر
نماینده رئیس جمهور در ستاد توسعه دریامحور در پاسخ به این سوال که چه اقداماتی برای حل این چالش انجام شده است؟ اظهار کرد: طی دو سال گذشته نیاز به لایروبی افزایش یافته و در حال حاضر بیش از چهار دستگاه لایروب در دریای خزر فعال هستند.
وی با بیان اینکه در گذشته سازمان بنادر و دریانوردی یک دستگاه لایروب در اختیار داشت که به نوبت برای لایروبی بنادر مختلف استفاده می شد، افزود: با افزایش نیازها یک دستگاه لایروب به صورت مستمر در بندر آستارا مستقر شده تا با لایروبی شبانه روزی امکان تردد کشتی ها و فعالیت این بندر حفظ شود. همچنین یک دستگاه لایروب از سال گذشته در استان گلستان و در کانال تامین آب مجتمع پرورش میگوی گمیشان مستقر شده تا ارتباط آب دریا با مزارع پرورش میگو قطع نشود و تولید در این مجموعه ادامه یابد. دستگاه های دیگری نیز برای لایروبی سایر بنادر و رفع محدودیت های موجود فعالیت می کنند.
پسروی آب خزر فعلا اختلالی در تردد کشتی ها ایجاد نکرده است
وی در پاسخ به این پرسش که آیا پسروی آب خزر در شرایط فعلی اختلالی در تردد کشتی ها ایجاد کرده؟ گفت: در شرایط فعلی رفت وآمد کشتی ها و فعالیت های اقتصادی در بنادر شمالی برقرار است و اختلالی در این زمینه ایجاد نشده است.
