به گزارش انجمن خرد آورده شده از ایرنا؛، فعالان میراث فرهنگی درباره روند اجرای عملیات مرمتی جاری در مسجد سید اصفهان و احتمال انجام اقدامات غیر اصولی و استفاده از ماشین آلات سنگین در این بنای تاریخی ابراز نگرانی کرده بودند. در پی دریافت این گزارش، خبرنگار حوزه میراث فرهنگیایرناامروز با حضور میدانی در مسجد سید، روند اجرای عملیات مرمتی، نحوه انجام اقدامات و چگونگی نظارت میراث فرهنگی بر این عملیات را پیگیری کرد.
سید روح الله سیدالعسگریدر پاسخ به پیگیری های ایرنا درباره روند مرمت مسجد سید و چگونگی نظارت بر آن اظهار داشت: در این عملیات که حدود چهار ماه پیش غاز شده است، هادی الله یاری به عنوان ناظر میراث فرهنگی حضور دارد و روند اجرای عملیات را پیگیری می کند.
وی با تاکید بر اینکه امکان ورود خودروهای سنگین به داخل مسجد وجود ندارد، توضیح داد: حتی خودرویی مانند نیسان نیز به دلیل محدودیت عرض ورودی و شرایط دسترسی، امکان ورود به داخل مسجد را ندارد و خودروهای حمل مصالح و نخاله در محدوده بیرونی و تا مقابل ورودی فعالیت می کنند.
معاون اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با اشاره به پیگیری های انجام شده درباره نگرانی های موجود گفت: با دریافت این گزارش ها، یگان حفاظت میراث فرهنگی نیز برای بررسی بیشتر و اطمینان از رعایت ضوابط به محل اعزام شد تا از بروز هرگونه کوتاهی احتمالی در روند حفاظت از این بنای تاریخی جلوگیری شود.
وی اظهار داشت: در این مسجد، مشکلاتی در زمینه فعالیت هیات امنا وجود داشت که با انتصاب هیات امنای جدید، زمینه مشارکت مجموعه های مختلف در پیشبرد امور مرمت تا حدودی فراهم شده است.
سیدالعسگری با اشاره به حضور افراد مختلف در ترکیب هیات امنا، از جمله رسول بخشی نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی افزود: مرمت مساجد و اماکن مذهبی و متبرکه نیازمند مشارکت دستگاه های مرتبط است و در مسجد سید نیز میراث فرهنگی، اوقاف و هیات امنا در این زمینه همکاری دارند.
وی با بیان اینکه بخشی از هزینه های عملیات جاری از محل کمک خیران و اعتبارات میراث فرهنگی تامین شده است، گفت: شهرداری اصفهان نیز از مسیری در این زمینه مشارکت می کند. همچنین یکی از مجموعه ها در چارچوب مسوولیت اجتماعی خود برای کمک به این پروژه اعلام آمادگی کرده و قول همکاری داده است اما چون این مشارکت هنوز به مرحله پرداخت نرسیده، فعلاً نام آن مجموعه اعلام نمی شود.
معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان درباره ضرورت اجرای اقدامات مرمتی در شرایط کنونی تصریح کرد: با توجه به پیش بینی بارندگی و شرایط مرتبط با پدیده ال نینو، برای پیشگیری از خسارت بیشتر با توجه به شرایط شکننده مسجد؛ یکسری اقدامات مرمتی در نظر گرفته شد. بخش هایی از کف و پشت بام نیاز به مرمت داشت که طرح مرمت این قسمت ها تهیه و بررسی شد و با حضور ناظران و کارشناسان دفتر فنی میراث فرهنگی، اجرای اقدامات در چند بخش از پشت بام آغاز شده است.
سیدالعسگری با اشاره به وضعیت نایکش های پیرامونی مسجد گفت: نایکش های اطراف مسجد طی چندین دهه دچار گرفتگی شده بودند و این موضوع احتمال نفوذ رطوبت به بخش های مختلف بنا را افزایش داده بود. به ویژه شبستان های شرقی و غرب با مشکلات شدید نم زدگی مواجه بودند که یکی از دلایل آن، وضعیت نامناسب ناودان ها بود.
وی افزود: در عملیات جاری، نایکش ها برداشته شده و اصلاح آن ها در حال انجام است تا ضمن رفع مشکلات موجود، از نفوذ رطوبت و آسیب بیشتر به بنا جلوگیری شود.
معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان با اشاره به اقدامات انجام شده در شبستان های مسجد سید اظهار داشت: سال گذشته عملیات استحکام بخشی شبستان غربی با اجرای کلاف های مورد نیاز از سوی میراث فرهنگی انجام شد و اکنون نیز اقدامات مشابه در شبستان شرقی در حال اجراست.
وی با بیان اینکه مرمت های جاری بخشی از برنامه گسترده تر حفاظت از مسجد سید است، بیان کرد: در ادامه این روند، گنبدخانه جنوبی مسجد از مهم ترین بخش هایی است که به مطالعات تخصصی و اقدامات مرمتی نیاز دارد.
سیدالعسگری با اشاره به وجود ترک های عمیق و شکاف های مرتبط با رانش در گنبدخانه جنوبی نیز گفت: در این بخش، شکافی در امتداد شرقی ـ غربی مشاهده می شود و به همین دلیل، نمی توان بدون انجام بررسی های فنی و مطالعات دقیق درباره چگونگی مداخله مرمتی تصمیم گرفت.
وی ادامه داد: مقرر شده است با اختصاص اعتبار مطالعاتی، بررسی های ژئوفیزیکی و مطالعات مربوط به خاک انجام شود تا بر اساس نتایج آن ها، طرح مرمتی مناسبی برای گنبدخانه جنوبی تهیه شود.
معاون اداره کل میراث فرهنگی اصفهان با اشاره به دیگر بخش های نیازمند مرمت در مسجد سید گفت: در مراحل بعدی و در صورت تامین اعتبار، مرمت سازه های چوبی مسجد نیز در دستور کار قرار می گیرد؛ زیرا این سازه ها آسیب های قابل توجهی دیده اند.
این مسوول با اشاره به وضعیت چهلستون مسجد، پنجره های چوبی و مأذنه افزود: سازه های چوبی، پنجره ها و بخش هایی از تزئینات مسجد دچار آسیب شده اند و در قسمت هایی از کاشی کاری ها نیز ریزش رخ داده است.
وی با بیان اینکه مرمت این بخش ها به اعتبار قابل توجهی نیاز دارد، اظهار داشت: برآورد اولیه برای مرمت سازه های چوبی، چهلستون ها، مأذنه، ساعت مسجد و درها و پنجره ها حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیارد ریال است.
معاون میراث فرهنگی استان اصفهان در ادامه به در خاتم کاری مسجد سید اشاره و بیان کرد: این در از نمونه های کم نظیر هنر خاتم کاری در کشور به شمار می رود و ضروری است با اختصاص اعتبار مناسب، مرمت و احیای آن نیز انجام شود.
این مسوول درباره چگونگی برخورد با آجرهای قدیمی پشت بام توضیح داد: آجرهای قدیمی در جریان عملیات به گونه ای برداشته شده اند که امکان استفاده مجدد از آن ها وجود داشته باشد و اقدامات لازم با رعایت ملاحظات حفاظتی انجام شود. پس از اجرای مراحل مورد نیاز، از همان آجرهای قدیمی برای ادامه کار استفاده خواهد شد.
وی همچنین با اشاره به بازدید دکتر طالبیان، نماینده وزیر میراث فرهنگی، از روند عملیات مرمت مسجد سید در روز گذشته گفت: این بازدید در راستای بررسی روند اقدامات جاری انجام شد و برنامه مرمتی مسجد باید در ادامه، متناسب با اعتبارات پیش بینی شده و تعهدات مطرح شده در نشست شورای راهبری دنبال شود.
معاون میراث فرهنگی استان اصفهان با اشاره به برآورد کلی هزینه های مورد نیاز برای مرمت مسجد سید اظهار داشت: برای اجرای برنامه مرمت این مسجد، رقمی در حدود یک هزار و ۸۰۰ میلیارد ریال برآورد شده است.
وی افزود: بر اساس برنامه ریزی انجام شده، حدود ۵۰۰ میلیارد ریال از این رقم قرار است از محل اعتبارات وزارت میراث فرهنگی تامین شود و بخش دیگر از طریق منابع استانی و مشارکت دستگاه ها و مجموعه های مختلف اختصاص یابد.
این مسوول ادامه داد: اعتبارات استانی موردنظر شامل منابع مرتبط با میراث فرهنگی، راه و شهرسازی و سایر دستگاه های مرتبط است و مشارکت اوقاف، شهرداری، خیران و ظرفیت مسوولیت اجتماعی برخی شرکت های بزرگ نیز برای تامین هزینه های مرمت پیش بینی شده است.
وی تاکید کرد: تامین اعتبار برای مطالعات تخصصی، از جمله بررسی های مورد نیاز گنبدخانه جنوبی نیز باید به صورت جداگانه مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا تعیین شیوه مداخله در این بخش به نتایج مطالعات فنی و تخصصی وابسته است.
به گزارش انجمن خرد آورده شده از ایرنا؛، مسجد سید یکی از مساجد تاریخی اصفهان و متعلق به دوره قاجار است که در سال های اخیر کم توجهی نهادهای متولی به این بنا شرایط نامطلوبی را برای آن رقم زده و آثار فرونشست چون ترک ها و نشست های نامتقارن شرایط این مسجد را سخت تر کرده است.
چنان که در کتیبه ی ایوان این مسجد آمده کار ساخت آن در سال ۱۲۵۵ به اتمام رسیده است. این بنای تاریخی در زمان محمد شاه قاجار به همت حجت الاسلام حاج سید محمد باقر شفتی از مراجع تشیع در اصفهان پایه گذاری شد.
مسجد سید اصفهان بیش از هشت هزار متر مربع مساحت دارد، دارای چهار در اصلی، یک چهل ستون، دو شبستان بزرگ، یک گنبد، سه ایوان و بیش از ۴۵ حجره است اما مناره ندارد.
