فناوری مقابله با استارلینک را داریم/فیلترشکن هزینه سنگینی دارد

دبیر شورای عالی فضای مجازی تاکید کرد

به گزارش انجمن خرد آورده شده از ایسنا؛ نشست خبری سیدمحمد امین آقامیری، دبیر شورای عالی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی صبح امروز سه شنبه با حضور جمعی از رسانه های داخلی و خارجی و فعالان فضای مجازی برگزار شد.

سیدمحمد امین آقامیری در نشست خبری در پاسخ به ایسنا درباره آخرین وضعیت مصوبه ۳۲ بندی و تسهیل دسترسی به سکوهای خارجی اظهار کرد: مصوبه ۳۲ بندی یک دغدغه ای بود که در آن با توجه به شرایط کشور درباره میزان استفاده از سکوهای فیلتر شده در چارچوب مباحثی مطرح شد. در حوزه فضای مجازی هم طبیعی است هر سیاستی که داریم باید با توجه به تغییرات سریع فناوری و محیط دائما آن سیاست ها را به روزرسانی کنیم و بر اساس شرایط ارتقاء بدهیم.

رئیس مرکز ملی فضای مجازی اظهار کرد علت اصلی تشکیل شورای عالی فضای مجازی و واگذار نشدن این حوزه به فرآیندهای سنتی قانون گذاری نیز حفظ سرعت عمل در مواجهه با تغییر فناوری بوده است. در همین راستا و پس از ارزیابی کارایی سیاست های موجود، جلسات متعددی با حضور دستگاه های مختلف برگزار شد که پیامد آن تصویب «سند ۳۲ بندی» برای ایجاد سازوکارهای جدید در حوزه ایجابی و دسترسی ها در چهار مرحله بود.

به گفته او این سند در زمان تصویب به دلیل حساسیت برخی دستگاه ها دارای طبقه بندی محرمانه بود، اما با بررسی های مرکز ملی فضای مجازی و رفع حساسیت های گذشته، طبقه بندی آن رفع شده است و به زودی به صورت عمومی منتشر می شود تا جزئیات و گام های آن در دسترس همگان قرار گیرد.

وی در ادامه نشست درباره شبکه ملی اطلاعات، اظهار کرد: در این زمینه تقسیم کار میان مجموعه های مختلف انجام و مشخص شد هر نهاد چه وظیفه ای برعهده دارد و مسیر پیشبرد آن چگونه است. خوشبختانه در این حوزه جهشی داشته ایم و طی بازه دو تا سه سال، شاخص ها از بیست و چند درصد به حدود ۶۰ درصد یا کمی کمتر رسیده است.

آقامیری با اشاره به نقیصه های موجود در شبکه ملی اطلاعات گفت: موضوعاتی مانند موتور جست وجو و زیرساخت های فضای ابری از جمله چالش هاست ولی باور ما این است که اگر زیرساخت مناسب و باکیفیتی برای مردم فراهم کنیم، می توانیم شرایط بهتری ایجاد کنیم؛ زیرا در شبکه ملی اطلاعات، پارامترهای دسترسی مردم نیز دیده شده است. برای نمونه شاخص هایی مانند سرعت متوسط، کیفیت مناسب خدمات داخلی و خارجی و دیگر مؤلفه های کیفیت اینترنت، مهم و قابل ارزیابی اند. اگر شبکه ملی اطلاعات کامل شود، می توان با رضایت بیشتری از همه خدمات داخلی و خارجی استفاده کرد.

او درباره اینترنت بین الملل نیز تاکید کرد: در شرایط بحرانی کشور ممکن است مسائل متعددی پیش بیاید و تصمیم گیری هایی انجام شود و تصمیم جمعی اتخاذ شده باید اعمال شود، زیرا اصل موضوع امنیت ملی است و در موضوع امنیت ملی سهل انگاری نادرست و ناپذیرفتنی است. هم اکنون سازوکارهای مختلفی با نهادهای مسئول طراحی و برنامه ریزی شده است تا نیازهای فعالان تجاری، استادان دانشگاه و سایر اقشار دارای نیازمندی اینترنت نیز در نظر گرفته شود.

دبیر شورای عالی فضای مجازی با تأکید بر ضرورت تداوم فعالیت های حیاتی در شرایط بحرانی گفت: همان گونه که در قطع برق، بیمارستان ها در اولویت اتصال قرار می گیرند و باید نیاز حیاتی آن ها برطرف شود، این موضوع نیز در جایگاه تصمیم گیری مطرح شده و سازوکارهای اجرایی باید کمترین آسیب را به فعالیت های حیاتی و ضروری وارد کند.

وی فعالیت های حیاتی و مهم را شامل تجارت کالای اساسی و رساندن صدای مردم جهان توسط خبرنگاران دانست و خاطر نشان کرد: این گروه ها باید بتوانند به کار خود ادامه دهند. برای این نیازهای حیاتی، تدابیری پیشنهاد شده و نهادهای مسئول در حال جمع بندی آن هستند.

قطع اینترنت فرانسه در زمان های مشخص

دبیر شورای عالی فضای مجازی در ادامه در پاسخ به سوال خبرنگار فرانسه درباره قطعی اینترنت در ایران، تحولات اخیر فرانسه را یادآور شد و گفت: امروز فرانسه پرتنش است؛ دانش آموزان تجمع کرده اند، معلمان اعتصاب کرده اند و پلیس چند هزار نفر را بازداشت کرده است. اینترنت نیز طبق بیانیه ای که داده اند در زمان های مشخصی قطع می شود، هرچند گزارش های شبکه های اجتماعی نشان می دهد قطعی بسیار بیشتر از این بوده است. در ایام قطعی نت بین الملل، ما چون شبکه ملی اطلاعات داشتیم، هیچ دستگاه پوزی از کار نیفتاد، برعکس فرانسه که همه دستگاههایش قطع شده است.

آقامیری با بیان اینکه نکته مهم، تفاوت وضعیت ایران با کشورهایی مانند فرانسه است، افزود: چون ما شبکه ملی اطلاعات داریم، اگر اینترنت بین الملل قطع شود، هیچ دستگاهی از کار نمی افتد و هیچ خدمت آموزشی برای مدارس، مانند شاد، قطع نمی شود. شبکه های اجتماعی ما نیز به خوبی کار می کنند و تعاملات مردم، آموزش و کسب وکار به دلیل ظرفیت داخلی، خدمات خود را به طور کامل ارائه می دهند. البته برخی کارهای وابسته به اینترنت بین الملل دچار چالش می شوند که برای آن ها نیز سازوکاری دیده شده است.

وی با اشاره به آسیب های فضای مجازی اظهار کرد: فضای مجازی هم مثل بسیاری از فناوری ها و صنایع از خودرو تا حوزه پزشکی در کنار فرصتهای خود با آسیب هایی روبه روست. آسیب های مرتبط با کودکان و نوجوانان، کلاهبرداری های اینترنتی از مسایلی است که در کشورهای مختلف مورد بررسی قرار می گیرد و برای کاهش آثار منفی آن تصمیماتی گرفته می شود. طبعا حفاظت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی اهمیت بسیاری دارد و از یک سال و نیم گذشته یکی از محورهای مورد توجه قانونگذاران در کشورهای مختلف این مساله بوده است.

دبیر شورای عالی فضای مجازی با اشاره به حوزه امنیت سایبری و اینکه در اسناد ناتو، وزارت جنگ آمریکا و در اکثر سندهای امنیتی که امروز منتشر می شود، صحبت از تغییر ماهیت جنگ و گسترش میدان های آن است، تاکید کرد: بر اساس این اسناد، جنگ پنج میدان پیدا کرده است؛ زمینی، دریایی، هوایی، فضایی و سایبری و امروز یکی از محل های زد و خورد و رقابت جدی فناوری برای آسیب زدن به مردم کشورها و حاکمیت ها، حوزه سایبری است. جنگ سایبری هم چند شئون دارد؛ یکی بحث هک و از کار انداختن و ایجاد مشکل و ناراحتی برای آحاد مردم است، یک بخش هم استفاده از داده های فضای مجازی برای اهداف نظامی است که از این داده ها برای اهداف خودشان استفاده کنند. بخش دیر جنگ شناختی است که تاثیرگذاری بر افکار عمومی، ایجاد جریان های اجتماعی و رفتارهای ناگهانی دارد و جنگ سایبری هم جنگ افزارهای سایبری هستند که برای اهداف متعددی استفاده می شوند.

درگیر یک جنگ ترکیبی هستیم

آقامیری ادامه داد: شاید اولین کشوری که در این حوزه آسیب دید ما بودیم که در حوزه انرژی اتمی از استاکس نت استفاده کردند و امروز هم در تمام دنیا این زد و خورد وجود دارد. امروز درگیر یک جنگ ترکیبی هستیم و شهدای ما توسط پلیدترین آدم ها به شهادت می رسند، در کنار آن، جنگ اقتصادی، امنیتی و سایبری هم وجود دارد که یکی از مهم ترین شئون آن، بعد شناختی است. خوشبختانه با کاری که مردم عزیز ایران کردند، این هجمه و زد و خورد تا حد قابل توجهی در شئون مختلف مقاومت، مقابله و کنترل شده اما دشمن به هر طریقی تلاش می کند که با هر شیوه ای این مقاومت را برگرداند تا جایی که نخست وزیر جنایتکار رژیم صهیونیستی در سازمان ملل استارلینک را راه نجات می داند. این یک زنجیره از همین پازل است که تلاش می کند حکمرانی کشورها را از بین ببرد تا بتواند اهداف جنگ سایبری را در بعد شناختی و سایر ابعاد تحت نظر بگیرد.

استارلینک با فناوری قابل مدیریت است

رئیس مرکز ملی فضای مجازی در بخش دیگری از این نشست به امکان مدیریت ارتباطات ماهواره ای در شرایط خاص اشاره کرد و در واکنش به برخی اظهارات در فضای مجازی که مقابله با استارلینک را «کشک» خوانده بودند، گفت: این فردی که گفته مبارزه با استارلینک کشک است، خودش یک فرد سیاسی است و بعید می دانم که تخصص فنی داشته باشد. نظرش برای خودش محترم است ولی ما کار خودمان را انجام می دهیم و دوستان فنی می دانند که این حرفی که بگویند یک فناوری است و هیچ کاری نمی شود کرد، نادرست است چون هر فناوری با فناوری قابل مدیریت است.

وی با بیان اینکه فیلترشکن هزینه سنگینی دارد و این هزینه را یک نفر باید بدهد، افزود: طبق نظرسنجی ها اکثریت مردم از نسخه های رایگان استفاده می کنند اما سوال این است که چه کسی هزینه سایفون را می دهد؟ آمریکا می دهد. کاخ سفید سال ۱۴۰۱ برای تقویت این فیلترشکن تشکیل جلسه داد ولی سوال این است که از کی تا حالا کاخ سفید نگران مردم ما شده است؟ آمریکا دلسوز مردم ما نیست و فقط دغدغه اش حذف تمدن ایران است. آمریکایی ها در مدرسه میناب و در نقاط دیگر، بچه های ما را شهید کردند، رهبر ما را شهید کردند، مردم ما را به خاک و خون کشیدند حالا نگران چه هستند که پول وی پی ان می دهند؟ گردش مالی برای این موضوع در کشور، ناچیز است؛ در مقابل گردش مالی که در آمریکا برای وی پی ان داخلی شان سرمایه گذاری می کنند، عددش چند تا صفر با عدد ما متفاوت است.

آقامیری با تاکید بر اینکه این جنگ، جنگ بین تمدن ایران و یک کشور ۳۰۰ ساله است، گفت: رژیم صهیونیستی میلیاردها دلار پول خرج می کند که یک وی پی ان بخرد تا ایرانی ها استفاده کنند. این رژیم دلسوز مردم ما و کسب وکار ما نیست. عمر همین ساختمان بلدیه که در آن هستیم، از عمر این رژیم بیشتر است؛ آنها دنبال نابودی تمدن ایران هستند ولی همزمان از آزادی حرف می زنند که با هم جور درنمی آید؛ اگر همین مساله را شفاف کنیم، بسیاری از موضوعات حل می شود.

رئیس مرکز ملی فضای مجازی در بخش دیگری از اظهارات خود درباره نحوه اطلاع رسانی رتبه بندی امنیت سایبری سکوهای خدمات دهنده و ضمانت اجرای رفع آسیب پذیری های احتمالی، توضیح داد: شورای عالی فضای مجازی در سال ۱۴۰۴ مصوبه ای را در این زمینه تصویب و ابلاغ کرده است تا از این ابزار به عنوان روشی جدید برای ارزیابی و ارتقای امنیت سایبری استفاده شود. اطلاع رسانی درباره نتایج ارزیابی ها به تدریج انجام خواهد شد. در هفته های آینده، بانک ها نیز در این فرایند قرار می گیرند و دانشگاه ها هم تقریبا آماده اجرای این طرح هستند.

به گفته وی متولیان مربوطه، مسئولیت نظارت بر اجرای این طرح و گزارش دهی درباره شاخص های امنیتی را برعهده دارند که پس از ارزیابی اولیه، به مجموعه ها یک ماه فرصت داده می شود تا نقاط ضعف خود را برطرف کنند و بعد از پایان این مهلت، ارزیابی مجدد انجام می شود و نتایج در اختیار عموم مردم قرار می گیرد.

آقامیری با تأکید بر اهمیت انتشار عمومی نتایج این رتبه بندی گفت: این موضوع برای کسب وکارها اهمیت ویژه ای دارد زیرا مردم می خواهند خدمات خود را از مجموعه هایی دریافت کنند که از امنیت و اعتبار بیشتری برخوردارند.

فناوری استارلینک را می توانیم مدیریت کنیم

وی در پاسخ به این پرسش که آیا امکان مدیریت و مقابله با استارلینک در کشور وجود دارد؟ توضیح داد: استارلینک علاوه بر ارتباط رسانی در جنگ ها برای فرماندهی و کنترل، هدایت پهپادها، جاسوسی و انتقال داده ها به کار می رود. در حال حاضر چند سامانه برای قطع پایانه های ماهواره ای استارلینک در اختیارمان هست و فناوری استارلینک را می توانیم مدیریت کنیم. البته به لحاظ فنی، فناوری های متعددی برای مدیریت ارتباطات استارلینک وجود دارد و این طور نیست که یک فناوری، غیرقابل مدیریت باشد ولی چند سامانه برای مدیریت ارتباطات ماهواره ای در شرایط خاص طراحی کرده ایم که شناسایی این ارتباطات یکی از محورهای آن است.

رئیس مرکز ملی فضای مجازی با بیان اینکه متخصصان داخلی ما در این حوزه اقدامات خوبی انجام داده اند و آزمایش های لازم انجام گرفته است، درباره حدس غربی ها مبنی بر جعل مکان یاب جی پی اس گفت: آنها حدس زدند ما از فناوری فریب یا جابه جایی جی پی اس استفاده می کنیم و تلاش کردند بفهمند چه کرده ایم، ولی موفق نشدند. وقتی این ماهواره ها می خواهند ارتباط برقرار کنند، زمین را سلول بندی می کنند و در هر سلول شروع به ارسال فرکانس با پهنای باند مشخص می کنند و داده ها توزیع می شود لذا اگر با فریب جی پی اس عمل شود، کافی است که فرستنده تلاقی بگیرد و موقعیت مکانی را استخراج کند. استخراج لوکیشن در سامانه ای با تعدد فرستنده و گیرنده کار سختی نیست اما اگر قرار باشد استارلینک صرفا با یک اسپوفینگ جی پی اس از کار بیفتد، باید فناوری بسیار ضعیفی داشته باشد.

آقامیری تصریح کرد: اینکه بخواهم این فناوری را لو بدهم، بحث دیگری است ولی برای مشخص شدن موضوع باید بگویم آنتن فِیزد اَرِی (Phased Array) که استفاده می شود، این طور نیست که به صورت محیطی تابش کند و امواج را بگیرد بلکه پرتو بسیار باریکی ارسال می کند. به همین دلیل سامانه های اختلال عادی جواب نمی دهد زیرا آنتن دقیقا همان نقطه را می فرستد و همان نقطه را می بیند لذا اگر فرض کنید سامانه ای مثل سامانه های قدیمی که برای ماهواره های تلویزیونی استفاده می شد، بخواهد عمل کند، جواب نمی دهد و متخصصان می دانند بلافاصله کانال شناسایی و فیلتر می شود و سیستم با تغییر فرکانس بالا می رود. از این رو حتما سیستم های قدیمی جواب نداده و قطع فناوری مورد استفاده ما آن سیستم نیست.

رئیس مرکز ملی فضای مجازی تصریح کرد: یکی از این فناوری ها را سال گذشته در حوادث دی ماه استفاده کردیم و در آن مقطع ارتباطات مورد نظر قطع شد. گزارش های خارجی هم در این خصوص منتشر شده است که نشان داد بعد از استفاده از این فناوری نزدیک به ۸۰ درصد از بسته های ارتباطی استارلینک در شبکه با اختلال مواجه و قطع شدند و ۲۰ درصد باقی مانده هم کارایی لازم را نداشت و موجب شد تا مدیریت ارتباطات در دو سوی کاربر و ماهواره امکانپذیر شود.

وی از آمادگی ایران برای به اشتراک گذاشتن فناوری های مورد استفاده در حوزه استارلینک با کشورهای دیگر خبر داد و گفت: در این زمینه تعاملات و هم افزایی هایی در سطح بین المللی در حال انجام است.

آقامیری درعین حال به جنگ اوکراین اشاره کرد و گفت: شواهد موجود از جمله جنگ اوکراین و جنگ تحمیلی ما نشان می دهد که این فناوری می تواند علاوه بر کاربردهای ارتباطی در خدمت اهداف نظامی هم باشد و اظهارات مقامات آمریکایی و ایلان ماسک مدیرعامل اسپیس ایکس هم موید استفاده از این ابزار در شرایط جنگ است.

دبیرشورای عالی فضای مجازی خاطرنشان کرد: از استارلینک می توان در فرماندهی و کنترل نیروها، مدیریت پهپادها و ایجاد شبکه های جاسوسی و جمع آوری اطلاعات استفاده کرد، بنابراین استارلینک صرفا یک ابزار ارتباطی غیرنظامی نیست و ابعاد مختلف استفاده از آن را در شرایط درگیری نظامی باید بررسی کرد.

وی درباره قطع کامل اینترنت نیز گفت: این مساله ناخوشایندترین تصمیم ممکن است. در دی ماه سال گذشته بود که برای چند ساعت اینترنت را به طور کامل قطع کردیم تا دوستان امنیتی بتوانند صحنه را مدیریت کنند اما باقی موارد محدودسازی بود. طبعا هیچ کسی قطع اینترنت را دوست ندارد همانطور که در زمان جنگ کسی نمی خواهد پروازها کنسل شود. در هر حال جنگ است و فشار اقتصادی، نظامی و سایبری وجود دارد ولی برای حفظ استقلال و حفاظت از جان و روان مردم ناچاریم که همه ساز و کارها را مدیریت کنیم.

به گفته آقامیری، تصمیم گیری در شرایط بحرانی بر عهده جمعی متشکل از نهادهای امنیتی و شورای امنیت ملی است که تصمیمات لازم را اتخاذ می کند و امنیت ملی شوخی بردار نیست.