کاهش ۹۰ درصدی هزینه سرشماری نفوس و مسکن/ارسال پیامک سرشماری از ۲۵ مهرماه

رئیس مرکز آمار:

به گزارش انجمن خرد آورده شده از ایسنا؛ غلامرضا گودرزی، رئیس مرکز آمار ایران، در نشست خبری امروز (سه شنبه) با تشریح جزئیات اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵ اظهار کرد: این سرشماری از نظر ما تحول بزرگی در نظام آماری کشور محسوب می شود؛ چراکه توانسته ایم همکاری خوبی میان دستگاه های مختلف برای به اشتراک گذاری داده ها ایجاد کنیم. تقریباً عمده دستگاه های اجرایی و نهادهای مرتبط با مرکز آمار ایران در این طرح همکاری کرده اند و داده های موردنیاز برای اجرای سرشماری را براساس دستورالعمل های مصوب در اختیار مرکز قرار داده اند. همچنین بخش خصوصی در زمینه تبلیغ و ترویج سرشماری و تأمین برخی نیازهای اجرایی به ما کمک کرده است.

گودرزی با قدردانی از همکاری مردم و مأموران آمارگیری ادامه داد: عمده افرادی که برای همکاری در این طرح ثبت نام کرده اند، از جوانان کشور هستند که در قالب مأموران آمارگیری فعالیت خواهند کرد. در حال حاضر، آموزش های سرشماری در سراسر کشور از طریق فضای مجازی و به صورت غیرحضوری در حال برگزاری است.

پایان سرشماری های ۱۰ساله

رئیس مرکز آمار ایران با بیان اینکه هدف از اجرای سرشماری ۱۴۰۵ صرفاً انجام یک عملیات آماری در این سال نیست، گفت: هدف اصلی، نهادینه سازی این روش برای سال های آینده است. از این پس، دیگر سرشماری های ۱۰ساله نخواهیم داشت و به سمت اجرای سرشماری در دوره های زمانی کوتاه تر حرکت می کنیم. اینکه سرشماری های آینده در دوره های یک ساله، دوساله یا بازه های زمانی دیگر انجام شوند، به مصوبات هیئت وزیران، شورای عالی آمار و سایر مراجع ذی صلاح بستگی دارد؛ اما مرکز آمار در نظر دارد آمادگی لازم را برای اجرای سرشماری در دوره های کوتاه تر فراهم کند.

گودرزی با تأکید بر اهمیت به روزرسانی آمار جمعیت اظهار کرد: جمعیت یکی از شاخص های مهم برای تصمیم گیری در کشور است و در بسیاری از موارد، قوانین تکالیفی را براساس جمعیت مشخص می کنند. پیش از این، مرکز آمار ایران برای ارائه اطلاعات به سرشماری سال ۱۳۹۵ و برآوردهای موجود استناد می کرد، اما امیدواریم با اجرای این طرح، امکان دسترسی به آمارهای دقیق تر و به روزتر جمعیت فراهم شود.

همکاری دولت و دستگاه های اجرایی در اجرای سرشماری

وی با اشاره به همکاری سازمان برنامه و بودجه با مرکز آمار ایران گفت: در سرشماری قبلی نیز همکاری هایی میان دستگاه ها وجود داشت، اما نقطه متمایز این دوره، اراده سازمان برنامه و بودجه کشور و به ویژه محمدرضا پورمحمدی، رئیس این سازمان، برای هوشمندسازی بود. در همین چارچوب، پروژه های هوشمندسازی اجرا شد که یکی از آن ها پروژه سرشماری بود.

رئیس مرکز آمار ایران از حمایت رئیس جمهوری از اجرای این طرح قدردانی کرد و افزود: با توجه به ماهیت سرشماری و اهمیت آماده سازی زیرساخت های آن، فرمان اجرایی این طرح از دو سال پیش صادر شد؛ در حالی که معمولاً چنین فرمانی در ماه های نزدیک به زمان اجرای سرشماری صادر می شود. در طول این دو سال، همکاران مرکز آمار ایران، سازمان برنامه و بودجه، وزارتخانه های مختلف و دستگاه هایی مانند سازمان ثبت احوال، وزارت کشور، شرکت ملی پست و فراجا اقدامات لازم را پیش بردند. دولت، مجلس شورای اسلامی، قوه قضاییه و سایر بخش های حاکمیت نیز هرکدام به سهم خود از اجرای این طرح حمایت کردند.

وی با بیان اینکه آثار این تحول به حوزه جمعیت محدود نخواهد شد، گفت: با مقدماتی که فراهم شده و با توجه به دسترسی مرکز آمار ایران به داده های دستگاه های مختلف، دستورالعمل های مصوب و همکاری میان وزارتخانه ها و مرکز آمار، امیدواریم در سال های آینده آمارهای به روزتر، کاربردی تر و متنوع تری تولید شود.

استقرار نظام آماری ثبتی مبنا در سال آینده

رئیس مرکز آمار ایران با اشاره به تشکیل ستادهای سرشماری در استان ها اظهار کرد: با تشکیل این ستادها، امیدواریم تحول بزرگی در نظام آماری کشور ایجاد شود. پس از اجرای سرشماری سال ۱۴۰۵، یکی از مهم ترین پروژه های مرکز آمار در سال ۱۴۰۶، استقرار و توسعه نظام آماری ثبتی مبنا خواهد بود که مقدمات آن فراهم شده است. این نظام آماری، ثبت پایه و هوشمند خواهد بود و در گستره کشور توسعه پیدا می کند. تولید آمارهای استانی و آمارهای جزئی تر براساس مشخصات و ویژگی های مناطق مختلف نیز از برنامه های آینده مرکز آمار ایران است که سرشماری ۱۴۰۵ نقطه آغاز آن خواهد بود.

صرفه جویی بیش از ۹۰ درصدی در هزینه های سرشماری

گودرزی یکی دیگر از دستاوردهای سرشماری جدید را کاهش قابل توجه هزینه ها عنوان کرد و گفت: اگر قرار بود سرشماری با همان روش سال ۱۳۹۵ اجرا شود، صرف نظر از محدودیت های زیرساختی، فناوری اطلاعات و نیروی انسانی موردنیاز، هزینه بسیار زیادی به کشور تحمیل می شد. با توجه به شرایط اقتصادی کشور و تلاش دولت برای کمک به معیشت مردم، تحمیل چنین هزینه ای می توانست فشار بیشتری ایجاد کند؛ اما با همکاری دستگاه های مختلف، تاکنون بیش از ۹۰ درصد در هزینه های سرشماری صرفه جویی شده و هزینه اجرای این طرح از سطح بسیار بالا به سطح قابل قبولی رسیده است.

رئیس مرکز آمار ایران ادامه داد: تلاش می کنیم در مرحله اجرای سرشماری نیز با استفاده از رهنمودهای همکاران، دولت، رئیس جمهوری و سایر مسئولان، هزینه ها را باز هم کاهش دهیم، بدون آنکه کیفیت و دقت کار تحت تأثیر قرار گیرد. اجرای این سرشماری به بهبود ثبت های اداری دستگاه ها کمک کرده است. همچنین فرایندهای موردنیاز برای تکمیل داده ها انجام شده و این فرایندها در حال طی کردن مسیر قانونی خود هستند.

ارسال پیامک سرشماری از ۲۵ مهرماه

گودرزی با تشریح نحوه اجرای سرشماری ۱۴۰۵ اظهار کرد: در سرشماری های گذشته، ابتدا به سراغ مردم می رفتیم و لازم بود درباره فرایند سرشماری اطلاع رسانی و توجیه لازم انجام شود؛ اما در سرشماری جدید، ابتدا اطلاعات دستگاه های مختلف جمع آوری و بررسی شده و آموزش ها و هماهنگی های لازم با دستگاه ها صورت گرفته است. اکنون به مرحله اطلاع رسانی عمومی و ارتباط با مردم رسیده ایم. داده های اداری از وزارتخانه ها و سامانه های مختلف دریافت شده و با رعایت محرمانگی و اصول تعیین شده از سوی مراجع مرتبط، در اختیار مرکز آمار ایران قرار گرفته است. اطلاعات سازمان ثبت احوال و سایر دستگاه ها از جمله داده های اصلی مورد استفاده در این سرشماری بوده اند.

رئیس مرکز آمار ایران با بیان اینکه سرشماری صرفاً به تعیین تعداد جمعیت کشور محدود نمی شود، گفت: موضوع مهم این است که مشخص شود جمعیت در نقاط مختلف کشور چگونه توزیع شده و در چه مناطقی تمرکز دارد. به همین دلیل، مرکز آمار ایران مرجع رسمی اعلام آمار جمعیت کشور است و سایر دستگاه ها نیز در چارچوب مأموریت های خود اطلاعات موردنیاز را تولید می کنند.

گودرزی درباره زمان اعلام نتایج اولیه سرشماری نیز گفت: امیدواریم مرکز آمار ایران بتواند در اواخر اسفندماه و ترجیحاً در اوایل اسفند، نخستین نتایج سرشماری را اعلام کند. البته نتایج کامل تر در سال ۱۴۰۶ منتشر خواهد شد، اما تلاش می کنیم نتایج اولیه را در اسرع وقت در اختیار مردم، اصحاب رسانه، پژوهشگران و سیاست گذاران قرار دهیم. پس از دریافت داده های دستگاه های اصلی، از جمله سازمان ثبت احوال، شرکت ملی پست، وزارت کشور و فراجا، چارچوب های آماری موردنیاز شکل گرفت. اطلاعات آموزش عالی، آموزش وپرورش و سایر حوزه ها نیز به عنوان داده های کمکی مورد استفاده قرار گرفته اند.

پیامک های سرشماری فاقد لینک هستند

رئیس مرکز آمار ایران با اشاره به آغاز عملیات غیرحضوری سرشماری از ۲۵ مهرماه گفت: در این مرحله، برای بخشی از جامعه پیامک ارسال می شود. این پیامک ها از طرف مرکز آمار ایران ارسال خواهند شد و فاقد هرگونه لینک هستند؛ بنابراین مردم باید توجه داشته باشند که پیامک های ناشناس یا پیامک های حاوی لینک، مورد تأیید مرکز آمار ایران نیستند. پیامک های رسمی، مردم را به سامانه مشخص دولتی و پنجره واحد خدمات دولت هوشمند هدایت می کنند. جزئیات بیشتر نیز در زمان مناسب از طریق رسانه ملی، رسانه های مختلف، شبکه های استانی و فضای مجازی اطلاع رسانی خواهد شد.

گودرزی با بیان اینکه پیامک ها برای همه مردم ارسال نمی شود، اظهار کرد: جامعه هدف این مرحله شامل افرادی است که اطلاعات آن ها ناقص تشخیص داده شده، اطلاعاتشان در سامانه های موجود ثبت نشده یا برای راستی آزمایی داده ها به بررسی بیشتری نیاز دارند. این فرایند در آبان ماه نیز ادامه پیدا می کند و از طریق سامانه ارتباطی مشخص، با افرادی که پیامک دریافت کرده اند اما در زمان تعیین شده اقدام نکرده اند، تماس گرفته می شود تا برای تکمیل اطلاعات به آن ها کمک شود. زمان بندی این فرایند نیز براساس مصوبات ستاد سرشماری مشخص خواهد شد.

آغاز عملیات میدانی از دوم آبان ماه

رئیس مرکز آمار ایران درباره مرحله میدانی سرشماری گفت: عملیات میدانی از دوم آبان ماه در سراسر کشور و همه استان ها آغاز می شود. در این مرحله، سرشماری به روش ترکیبی انجام خواهد شد؛ به این معنا که داده های ثبتی و اداری، مبنای اصلی کار هستند و برای تکمیل اطلاعات، پیمایش و مراجعه میدانی نیز صورت می گیرد. استفاده از این روش موجب کاهش سهم پیمایش در مقایسه با سرشماری های گذشته می شود. در این دوره، محدوده های موردنیاز برای پیمایش مشخص شده اند و بلوک های آماری و واحدهایی که باید به آن ها مراجعه شود، از قبل تعیین شده اند.

گودرزی با تأکید بر اینکه مراجعه به مردم هدفمند خواهد بود، گفت: در هر استان، همکاران استانی به خانواده هایی که قرار است مأمور آمارگیری به آن ها مراجعه کند، اطلاع رسانی خواهند کرد. مأموران با لباس مشخص، کارت شناسایی و تجهیزات معین برای انجام سرشماری مراجعه می کنند. مراجعه به خانوارها با اهدافی مانند راستی آزمایی اطلاعات، رفع نواقص موجود و تکمیل داده های آماری انجام می شود. در مقابل، به بخش عمده ای از مردم مراجعه نخواهد شد؛ زیرا اطلاعات موردنیاز آن ها از قبل براساس داده های اداری و آماری موجود ثبت شده است و ضرورتی برای دریافت مجدد همان اطلاعات وجود ندارد.

رئیس مرکز آمار ایران در پایان با قدردانی از اصحاب رسانه گفت: از حدود دو سال پیش که کار سرشماری آغاز شد، رسانه ها در کنار مرکز آمار ایران بودند و در اطلاع رسانی به مردم کمک کردند. به ویژه در دو تا سه ماه اخیر که به زمان اجرای عملیات نزدیک شده ایم، همراهی رسانه ها بیشتر شده است. امیدواریم با تداوم همکاری دستگاه های اجرایی، ستادهای استانی و رسانه ها، سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ به خوبی اجرا شود و تجربه ای موفق در نظام آماری کشور رقم بخورد.

انتهای پیام