احمد طاهری در گفت و گو با ایسنا،درباره نقش سازمان حفاظت محیط زیست در الزام خودروسازان به کاهش مصرف سوخت و حرکت به سمت تولید خودروهای برقی اظهار کرد: میان کاهش مصرف سوخت و کاهش انتشار آلاینده ها باید تفاوت قائل شد چراکه این دو موضوع از نظر مسئولیت دستگاه های اجرایی با یکدیگر متفاوت هستند.
وی افزود: اندازه گیری میزان مصرف سوخت خودروها بر عهده سازمان ملی استاندارد و سیاست گذاری در این زمینه بر عهده وزارتخانه های مرتبط از جمله وزارت صنعت، معدن و تجارت است و این موضوع در حوزه وظایف سازمان حفاظت محیط زیست تعریف نشده است.
طاهری با اشاره به مسئولیت این سازمان در زمینه کنترل آلایندگی ناوگان حمل ونقل گفت: مطابق ماده ۴ قانون هوای پاک، نظارت بر آلایندگی خودروها از وظایف سازمان حفاظت محیط زیست و طی حدود یک سال گذشته تغییرات اساسی در فرایند نظارت بر آلایندگی خودروهای تولید داخل اعمال شده است.
آزمون انتهای خط تولید برای کنترل آلایندگی خودروها
وی یکی از مهم ترین اقدامات انجام شده در این زمینه را اجرای آزمون «انتهای خط تولید» عنوان کرد و گفت: هدف از اجرای این طرح، ارزیابی دقیق تر میزان آلایندگی خودروها پیش از خروج از خط تولید و اطمینان از رعایت استانداردهای زیست محیطی است.
رییس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به شیوه پیشین نظارت بر آلایندگی خودروها اظهار کرد: در سال های گذشته، تنها نمونه هایی از خودروهای تولیدی در خطوط تولید بررسی می شدند و بر اساس نتایج آزمایش های انجام شده در محیط آزمایشگاهی، مجوز تولید برای خودروسازان صادر می شد.
طاهری ادامه داد: با این حال بررسی ها نشان داد که بخش قابل توجهی از خودروهایی که با مجوز تولید وارد بازار می شوند، حتی در آزمون های معاینه فنی برتر نیز موفق به دریافت تأییدیه نمی شوند؛ موضوعی که ضرورت بازنگری در شیوه نظارت بر آلایندگی خودروها را نشان می دهد.
وی تصریح کرد: بر همین اساس اجرای آزمون انتهای خط تولید در دو خودروساز اصلی کشور در دستور کار قرار گرفت تا تمامی خودروها پیش از خروج از خط تولید مورد آزمایش قرار گیرند و از خروج خودروهای آلاینده جلوگیری شود.
به گفته رییس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست، در صورت مشاهده آلایندگی بیش از حد مجاز در آزمون «درجا»، خودرو باید به خط تولید بازگردانده و پس از رفع نقص و تأیید مجدد، وارد چرخه تولید و عرضه شود.
کاتالیست خودروها شناسه دار شد
طاهری همچنین از اجرای طرح شناسه دار کردن کاتالیست خودروها در خودروسازی های کشور خبر داد و گفت: کاتالیست یکی از قطعات اصلی در کنترل آلایندگی خودروهاست و امکان رصد عملکرد آن در طول عمر خودرو اهمیت زیادی دارد.
وی افزود: در حال حاضر، این طرح در تمامی خودروسازی های فعال کشور اجرا شده و تمام کاتالیست های مورد استفاده در خودروهای تولیدی دارای شناسه واحد هستند.
رییس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه این اقدام امکان پیگیری منشأ کاتالیست های به کاررفته در خودروها را فراهم می کند، اظهار کرد: چنانچه خودرویی حتی در دوره معافیت از معاینه فنی به مراکز مربوطه مراجعه کند و در آزمون آلایندگی مردود شود، می توان با استفاده از شناسه کاتالیست مشخص کرد که خودرو با چه قطعه ای تولید شده است و موضوع را از مراجع مربوطه پیگیری کرد.
طاهری در ادامه به تخلف موسوم به «کاتالیست اجاره ای» اشاره کرد و گفت: در این روش، مالکان خودروهایی که به دلیل آلایندگی بالا در آزمون معاینه فنی مردود می شوند، با مراجعه به برخی تعمیرگاه ها، کاتالیستی را به صورت موقت روی خودرو نصب می کنند تا بتوانند تأییدیه معاینه فنی دریافت و پس از آن، کاتالیست را از خودرو خارج می کنند.
وی قیمت بالای کاتالیست را یکی از دلایل ارتکاب این تخلف دانست و تأکید کرد که برای مقابله با این پدیده باید علاوه بر نظارت و برخورد با متخلفان، عوامل اقتصادی مؤثر بر آن نیز مورد توجه قرار گیرد.
تلاش برای بازیافت کاتالیست و کاهش هزینه تعویض
رییس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به برنامه های این سازمان برای رفع ریشه ای تخلف کاتالیست اجاره ای اظهار کرد: به جای صرف تمام توان سازمان برای برخورد با مراکزی که اقدام به اجاره کاتالیست می کنند، باید زمینه های شکل گیری این تخلف را برطرف کرد.
وی افزود: در همین راستا، طرح ایجاد چرخه بازیافت کاتالیست با همکاری تولیدکنندگان این قطعه در حال پیگیری است چراکه بخش قابل توجهی از قیمت کاتالیست به فلزات گران بهای به کاررفته در آن مربوط می شود که به مرور زمان اثربخشی خود را از دست می دهند.
طاهری ادامه داد: در حال بررسی امکان بازیافت کاتالیست های مستعمل، استخراج فلزات گران بهای موجود در آنها و احیای مجدد این قطعات برای استفاده دوباره هستیم تا در صورت توجیه اقتصادی، این فرایند در داخل کشور اجرایی شود.
وی خاطرنشان کرد: در صورت تحقق این طرح و کاهش هزینه تولید و تأمین کاتالیست، می توان زمینه ایجاد نوعی ضمانت بلندمدت برای این قطعه را فراهم کرد تا مالکان خودرو در صورت خرابی کاتالیست بتوانند آن را با حداقل هزینه تعویض کنند.
به گفته رییس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست، کاهش هزینه تعویض کاتالیست و ایجاد امکان پشتیبانی بلندمدت از آن می تواند انگیزه مالکان خودرو را برای استفاده از روش هایی مانند کاتالیست اجاره ای کاهش دهد و به بهبود کنترل آلایندگی ناوگان حمل ونقل کمک کند.
