محمد فرزاد میرزایی قلعهروز یکشنبه به مناسبت برگزاری هفته گردشگری و همچنین ویژه برنامه های فرهنگی و هنری هفته تهران به خبرنگارایرناگفت: مزیت گردشگری این است که ظرفیت آن فقط در چند نقطه متمرکز نیست تقریباً هر منطقه از کشور می تواند بر اساس ویژگی های تاریخی، طبیعی، فرهنگی و جغرافیایی خود بخشی از زنجیره گردشگری باشد.
وی افزود: هفته گردشگری نباید صرفاً فرصتی برای برگزاری مراسم، صدور پیام های مناسبتی و ارائه گزارش عملکرد باشد این مناسبت می تواند فرصتی برای بازتعریف مسئله گردشگری در تهران و کل کشور باشد.
میرزایی قلعه تأکید کرد: امروز باید از خودمان بپرسیم که آیا می خواهیم صرفاً گردشگری را اداره کنیم یا می خواهیم از ظرفیت گردشگری برای ساختن اقتصاد استفاده کنیم؟ این دو رویکرد تفاوت جدی با یکدیگر دارند.
این کارشناس حوزه گردشگری اظهار کرد: مسئله ایران این نیست که گردشگری ندارد؛ مسئله این است که هنوز نتوانسته ایم ظرفیت عظیم گردشگری کشور را به یک نظام اقتصادی مولد، سرمایه پذیر و توسعه گرا تبدیل کنیم باید از مدیریت روزمره گردشگری عبور کنیم و به سمت اقتصاد گردشگری حرکت کنیم.
گردشگری؛ مسئله ای فراتر از اداره روزمره
وی با بیان اینکه بخشی از چالش های موجود به نحوه حکمرانی در این حوزه بازمی گردد، اظهار کرد: ما هنوز در بسیاری از موارد با گردشگری مانند یک موضوع اداری برخورد می کنیم، در حالی که گردشگری یک مسئله اقتصادی و توسعه ای است وقتی نگاه ما صرفاً اداری باشد، خروجی نیز عمدتاً در صدور مجوز، برگزاری جلسات و اجرای برنامه های مقطعی خلاصه می شود؛ اما اگر گردشگری را یک پیشران اقتصادی بدانیم، باید پرسش های جدی تری مطرح کنیم؛ چه کسی پروژه تولید می کند؟ چه کسی سرمایه جذب می کند؟ چه کسی بازار ایجاد می کند و چه کسی زنجیره ارزش را کامل می کند؟
مدیرعامل زیست بوم گردشگری کشور تأکید کرد: تغییر این نگاه به معنای تضعیف دولت نیست؛ بلکه به معنای تغییر جنس مداخله دولت از تصدی گری به سیاست گذاری، تنظیم گری و تسهیل گری است.»
میرزایی قلعه یکی از خلأهای جدی اقتصاد گردشگری ایران را نبود شبکه ای قدرتمند از شرکت های حرفه ای توسعه گر دانست و گفت: در کنار دولت باید یک اکوسیستم حرفه ای از توسعه گرهای گردشگری شکل بگیرد.
وی افزود: توسعه گر صرفاً مجری یک پروژه نیست. توسعه گر باید بتواند ظرفیت را شناسایی کند، پروژه تعریف کند، مطالعات امکان سنجی انجام دهد، مدل اقتصادی طراحی کند، سرمایه و شریک اقتصادی پیدا کند و پروژه را تا مرحله بهره برداری و ایجاد ارزش اقتصادی هدایت کند اگر این حلقه در اقتصاد گردشگری شکل نگیرد، فاصله میان ظرفیت گردشگری و پروژه اقتصادی همچنان باقی خواهد ماند.
مدیرعامل زیست بوم گردشگری کشور درباره تأمین مالی پروژه های گردشگری نیز گفت: یکی از خطاهای رایج این است که هنگام صحبت از سرمایه گذاری گردشگری، ذهن ما بلافاصله به سمت یک سرمایه گذار بزرگ می رود؛ در حالی که بخشی از آینده تأمین مالی گردشگری می تواند بر استفاده هوشمندانه از سرمایه های خرد استوار باشد اگر سازوکارهای شفاف و قانونی ایجاد شود، سرمایه های کوچک می توانند در کنار یکدیگر قرار بگیرند و وارد پروژه های واقعی گردشگری شوند؛ البته به شرط آنکه قراردادها، سهم طرفین، ریسک، نحوه استفاده از منابع و سازوکار بازگشت سرمایه کاملاً روشن باشد.
میرزایی قلعه تأکید کرد: نباید مردم را صرفاً با وعده سود وارد پروژه کرد. سرمایه گذاری باید مبتنی بر پروژه واقعی، مدل درآمدی مشخص و قواعد روشن باشد. سرمایه خرد زمانی به مزیت تبدیل می شود که از حالت پول سرگردان خارج و به پروژه مولد متصل شود.
وی در ارزیابی شرایط فعلی گردشگری در تهران و سایر استان های کشور گفت: نباید وضعیت گردشگری را سیاه یا سفید دید در تهران و سایر استان های کشور ظرفیت های بسیار ارزشمندی وجود دارد و بخش خصوصی و مدیران زیادی نیز با جدیت در حال فعالیت هستند.
میرزایی قلعه ادامه داد: اما یک واقعیت را باید پذیرفت و آن فاصله میان ظرفیت و عملکرد اقتصادی است. هنوز نتوانسته ایم بخش قابل توجهی از ظرفیت های تاریخی، طبیعی، فرهنگی و جغرافیایی کشور را به زنجیره های اقتصادی پایدار تبدیل کنیم.
وی افزود: به جای اینکه دائماً بگوییم ایران جاذبه های زیادی دارد، باید بپرسیم از این جاذبه ها چه میزان ارزش اقتصادی ایجاد کرده ایم، چه میزان سرمایه جذب شده و چه تعداد شغل پایدار ایجاد شده است.
