به گزارش انجمن خرد آورده شده از ایرنا؛از روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست،شینا انصاریدر مراسم گرامیداشتچنگیز شیخلی پدر غارنوردی و غارشناسی ایران، با قدردانی از تلاش های فعالان و پیشکسوتان این حوزه اظهار کرد: دلسوزان ایران زمین برای معرفی سرمایه های طبیعی سرزمین و یادآوری ارزش های آنها سال ها زحمات بی نهایتی کشیده اند و ما قدردان همه این عزیزان هستیم.
وی با اشاره به پیوند میان غارنوردی، کوهنوردی و حفاظت از محیط زیست افزود: همه ما از علاقه مندان به طبیعت هستیم و میان این حوزه ها و محیط زیست پیوندی جدی وجود دارد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه غارها از گنجینه های پنهان طبیعت کشور هستند، گفت: متأسفانه شاید در گذشته در سازمان حفاظت محیط زیست توجه کافی و وافی به غارها به عنوان سرمایه های طبیعی و گنجینه های پنهان کشور نشده بود، در حالی که این زیست بوم ها از نظر ارزش های زمین شناختی و زیست بومی و همچنین تنوع زیستی ارزشمند، نقشی بی بدیل در تعادل اکولوژیکی دارند.
انصاری ادامه داد: خوشبختانه در حال حاضر به همت همکارانم در معاونت محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی، توجه ویژه ای به حوزه غارها شده است، شیوه نامه حفاظت از غارهای کشور نیز تهیه و در تابستان امسال ابلاغ شده است تا زمینه حفاظت مؤثرتر از این میراث ارزشمند طبیعی فراهم شود.
وی با تأکید بر ضرورت جلوگیری از تخریب و دست اندازی به غارها تصریح کرد: باید این میراث طبیعی را از دست اندازی، تصرف و تخریب دور نگه داریم، در همین راستا، درجه حفاظتی تعدادی از غارها نیز توسط همکاران سازمان در حال بررسی و تعیین است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با تأکید بر نقش پیشکسوتان و صاحب نظران این حوزه در سیاست گذاری و حفاظت از غارها گفت: وظیفه سازمان حفاظت محیط زیست، سیاست گذاری در حوزه های مختلف محیط زیست، از جمله تنوع زیستی و به طور مشخص حفاظت از غارهاست، اما برای اجرای مطلوب این سیاست ها به نظرات و تجربیات اساتید، پیشکسوتان و صاحب نظران این حوزه نیاز داریم.
انصاری افزود: اگر قرار است حفاظت از این میراث طبیعی به نحو مطلوب محقق شود، باید از ظرفیت و دانش افرادی که در این حوزه دغدغه مند و دلسوز هستند استفاده کنیم تا بتوانیم از سرمایه های ارزشمند کشور صیانت و حفاظت کنیم.
وی خاطرنشان کرد: در مناطقی که غارها شکنندگی و آسیب پذیری بالایی دارند، باید محدودیت های حفاظتی لازم اعمال شود و در عین حال، در مواردی که امکان بازدید عمومی وجود دارد، می توان با بهره گیری از ظرفیت گردشگری مسئولانه، زمینه استفاده از این میراث طبیعی را به شکلی فراهم کرد که به پایداری و حفاظت از آنها کمک کند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در پایان با گرامیداشت یاد و خاطره پیشکسوت فقید حوزه غارنوردی و کارشناس طبیعت گفت: بسیار خوشحالم که در جمع شما عزیزان حضور داشتم، روح استاد و پیشکسوت عزیزمان، که از پایه گذاران کارشناسی نوین در کشور بودند، شاد و در آرامش باشد.
حفاظت از غارها نیازمند شناخت علمی و بهره گیری از ظرفیت پیشکسوتان است
همچنینحمید ظهرابی معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیستبا تأکید بر نقش پیشکسوتان و فعالان حوزه طبیعت در حفاظت از سرمایه های طبیعی کشور گفت: اگر امروز بخش هایی از طبیعت ارزشمند ایران همچنان حفظ شده است، بدون تردید وامدار تلاش زنان و مردانی است که بخش مهمی از عمر خود را صرف شناخت، حفاظت و صیانت از طبیعت کرده اند.
وی اظهار کرد: ما امروز میراث دار بخشی از طبیعت بسیار ارزشمند کشور هستیم و باید قدردان انسان هایی باشیم که زندگی خود را وقف طبیعت و حفاظت از ارزش های آن کرده اند.
وی افزود: ایران با وجود همه مشکلات و دشواری هایی که در طول سال ها با آن مواجه بوده، همچنان از کشورهای مهم جهان از نظر تنوع زیستی به شمار می رود و بسیاری از گونه های ارزشمند حیات وحش که در کشور ما حفظ شده اند، در کشورهای همسایه و حتی در سطح منطقه منقرض شده اند، این دستاورد حاصل تلاش و پایمردی نسل هایی از کارشناسان، پیشکسوتان و فعالان حوزه محیط زیست و طبیعت است.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به خدمات و تلاش های استاد شیخلی در حوزه غارشناسی گفت: استاد گام های بزرگی برای شناخت و حفاظت از یکی از اجزای مهم تنوع زیستی کشور برداشت، وی غارنوردی را به غارشناسی تبدیل کرد، یعنی از مرحله صرفاً بازدید و مشاهده غارها عبور کرده و به مرحله شناخت علمی و تلاش برای حفاظت از آنها رسید.
ظهرابی تصریح کرد: لازمه حفاظت از هر پدیده طبیعی، شناخت درست آن است، بنابراین اگر امروز در حوزه غارهای کشور اقدامات مؤثری در زمینه شناخت، حفاظت و تعیین درجات حفاظتی در حال انجام است، بخشی از این مسیر، حاصل تلاش ها و پایمردی پیشکسوتانی است که سال ها برای معرفی ارزش های غارهای کشور تلاش کرده اند.
وی با اشاره به نقش انجمن ها و تشکل های تخصصی در این زمینه گفت: بدون تردید، پیگیری های مستمر انجمن های تخصصی و حضور کارشناسان و صاحب نظران این حوزه، در پیشبرد اقدامات مرتبط با غارشناسی و حفاظت از غارهای کشور بسیار مؤثر بوده است، اگر این پیگیری ها و مطالبه گری ها وجود نداشته باشد، ممکن است موضوع غارشناسی نیز در میان انبوه کارگروه ها و برنامه های اجرایی کشور به حاشیه برود.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست با قدردانی از خانواده این پیشکسوت و برگزارکنندگان مراسم، گفت: حضور شاگردان و دوستداران این استاد در مسیر حفاظت از غارهای کشور نشان می دهد که راه و میراث علمی و حرفه ای ایشان همچنان تداوم دارد و تلاش های این مرد بزرگ برای شناخت و حفاظت از طبیعت کشور همچنان آثار خود را نشان می دهد.
به گزارشایرنا، چنگیز شیخلی چهارشنبه ۲۸ مردادماه ۱۴۰۵ درگذشت، به او، «پدر غارنوردی و غارشناسی ایران» لقب داده بودند.
چنگیز شیخلی متولد ۱۳۰۶ در شهر مشهد بود، در سال ۱۳۳۱ دیپلم ادبی خود را دریافت کرد و در انجمن فرهنگی ایران و انگلیس به صورت مکاتبه ای رشته باستان شناسی کمبریج را طی سه سال تحصیل کرد. او از ۱۲ سالگی کوهنوردی را از کوه سنگی مشهد شروع کرد و در مرداد ۱۳۲۴ به قله کلکچال و در خرداد ۱۳۲۶ به قله توچال و سپس به قله دماوند صعود کرد. در مرداد ۱۳۲۶ به عضویت باشگاه «نیرو و راستی»، که یکی از نخستین کلوپ های کوهنوردی ایران بود، درآمد.
نخستین حضور چنگیز شیخلی در غار به سال ۱۳۲۲ خورشیدی در منطقه حصار برمی گردد که از آن به بعد، به دنیای عجیب زیرِ زمین علاقمند شد. او در سال ۱۳۲۵ هیأت غارنوردی ایران را تأسیس کرد، در همان سال ها از سوی سازمان جغرافیایی کشور و فدراسیون کوهنوردی ایران چند برنامه هم به هیأت غارنوردی واگذار شد و به اتفاق عبدالواحد خنجی برای نقشه برداری غارهای منطقه چهارمحال و بختیاری اعزام شدند که نقشه هایش چاپ و هم اکنون نیز در سازمان جغرافیایی ارتش موجود است.
شیخلی بیش از ۷۰ سال غارنوردی کرد و از پیشکسوتان این عرصه و همچنین از جمله کاشفان غارهای ایران به شمار می آید. او در این دوران بیش از ۵۰۰ غار را کشف کرد و ۱۶ جلد کتاب دستی در این زمینه نوشت، اما همچنان گمنام بود.
