به گزارش انجمن خرد آورده شده از ایسنا، عبدالناصر همتی - رئیس کل بانک مرکزی - جدیدترین عدد مربوط به رشد نقدینگی در سال ۱۴۰۵ را اعلام کرده است. به گفته او، رشد نقدینگی در پنج ماه نخست امسال نسبت به پایان سال گذشته ۱۹ درصد است؛ در حالی که این نرخ در پنج ماهه نخست سال ۱۴۰۴ حدود ۱۸ درصد بود؛ بنابراین رشد پنج ماهه نقدینگی در سال جاری یک واحد درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل بوده است.
بر مبنای رقم ۱۵ هزار و ۵۸۱.۲ همتی پایان سال گذشته، رشد ۱۹ درصدی اعلام شده از سوی همتی به این معناست که حجم نقدینگی در پایان مرداد ۱۴۰۵ به صورت برآوردی حدود ۱۸ هزار و ۵۴۰ همت بوده است.
فاصله قابل توجه با مرداد سال گذشته
برای درک بهتر وضعیت، باید نقدینگی مرداد امسال را با مرداد سال گذشته نیز مقایسه کرد. طبق آخرین آمار رسمی مربوط به مرداد ۱۴۰۴، حجم نقدینگی در پایان آن ماه حدود ۱۲ هزار و ۱۵ همت بوده و رشد پنجماهه آن سال نیز ۱۸ درصد ثبت شده بود.
اگر رقم حدود ۱۸ هزار و ۵۴۰ همتی مرداد امسال را با حدود ۱۲ هزار و ۱۵ همت مرداد سال گذشته مقایسه کنیم، رشد نقطه به نقطه نقدینگی در این بازه حدود ۵۴ درصد به دست میآید. این محاسبه البته بر پایه رقم استنباط شده از رشد ۱۹ درصدی اعلام شده برای سال جاری انجام شده و تا زمان انتشار رقم قطعی مرداد از سوی بانک مرکزی باید آن را برآورد دانست.
نکته مهم در تحلیل وضعیت فعلی این است که نقدینگی رشد بسیار بالایی را در سال گذشته تجربه کرده بود؛ بهگونهی که در پایان اسفند ۱۴۰۴ نسبت به اسفند ۱۴۰۳ معادل ۵۳.۳ درصد رشد کرده بود و پایه پولی نیز در همین مدت ۶۱.۵ درصد افزایش یافته بود.
بنابراین حتی اگر شتاب رشد نقدینگی در ماههای ابتدایی امسال کاهش پیدا کرده، اثر افزایش شدید سال گذشته همچنان در سطح کل نقدینگی باقی مانده است. به همین دلیل است که میان کاهش شتاب رشد و کاهش حجم نقدینگی باید تفاوت گذاشت؛ سیاست بانک مرکزی در حال حاضر به معنای کوچک شدن حجم نقدینگی نیست، بلکه هدف آن کاهش سرعت اضافه شدن نقدینگی جدید به اقتصاد است.
همتی نیز دقیقا بر همین موضوع تاکید کرده و گفته است که بانک مرکزی با برنامهریزی برای استفاده از ابزارهای موثر پولی و به ویژه کنترل جدی خلق نقدینگی توسط بانکها، در ماههای اخیر توانسته شتاب رشد نقدینگی را بگیرد.
همچنین برخی برآوردهای رسانهای که با استفاده از صورتهای مالی بانکهای بورسی انجام شدهاند، حجم نقدینگی مرداد را بیش از ۲۰ هزار همت تخمین زدهاند، اما این ارقام برآوردی هستند و به دلیل تفاوت روش محاسبه نباید در کنار رقم رسمی بانک مرکزی به عنوان یک آمار قطعی قرار گیرند.
در نتیجه، فعلا مطمئنترین تصویر این است که نقدینگی کشور در پایان مرداد در محدوده ۱۸.۵ هزار همت قرار گرفته و از ابتدای سال حدود ۱۹ درصد افزایش یافته است؛ اما برای اعلام دقیق رشد ماهانه مرداد نسبت به تیر باید منتظر انتشار آمار رسمی کلهای پولی بانک مرکزی ماند.
با مهار نقدینگی، ضرب رشد تورم هم گرفته میشود
اهمیت این آمار از آنجا بیشتر میشود که کنترل نقدینگی یکی از محورهای اصلی سیاست پولی بانک مرکزی در سال جاری است. در این راستا رئیس کل بانک مرکزی اظهار امیدواری کرده که با مهار رشد نقدینگی، کاهش شتاب رشد تورم که به گفته او از تیرماه آغاز شده، در شهریور نیز ادامه پیدا کند.
در همین حال، رئیس کل بانک مرکزی تاکید کرده سیاست کنترل نقدینگی قرار نیست به معنای توقف تامین مالی اقتصاد باشد.
به گفته همتی، شبکه بانکی در پنج ماه نخست امسال ۴۱۰۰ همت از طریق تسهیلات تولید تامین مالی کرده که نسبت به ابتدای سال ۶۸ درصد رشد داشته است. همچنین میزان تامین مالی از طریق ابزارهای تامین مالی زنجیرهای از ابتدای سال به ۲۶۹ همت رسیده است.
این موضوع نشان میدهد سیاستگذار پولی تلاش دارد میان دو هدف متفاوت تعادل ایجاد کند؛ از یک سو جلوگیری از خلق بیضابطه نقدینگی توسط بانکها و از سوی دیگر جلوگیری از تشدید محدودیت اعتباری بنگاهها و تولید.
در مجموع، آخرین دادهها تصویری دوگانه از وضعیت نقدینگی ارائه میدهد؛ از یک طرف رشد پنج ماهه امسال در محدوده ۱۹ درصد قرار گرفته که تنها یک واحد درصد بالاتر از مدت مشابه سال گذشته است و از دید بانک مرکزی نشانه کاهش شتاب رشد محسوب میشود؛ از طرف دیگر، سطح نقدینگی نسبت به مرداد سال گذشته به صورت برآوردی بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته و در محدوده ۱۸.۵ هزار همت قرار گرفته است.
بنابراین آنچه در ماههای آینده اهمیت بیشتری خواهد داشت، نه صرفا حجم نقدینگی، بلکه مسیر رشد آن، ترکیب خلق پول، سهم بانکها در ایجاد نقدینگی و نسبت این رشد با تولید و تورم است؛ متغیرهایی که مشخص خواهند کرد سیاست کنترل نقدینگی بانک مرکزی تا چه اندازه توانسته سرعت رشد پول در اقتصاد را کاهش دهد.
