سه منبع مطلع به آکسیوس گفتند که وقتیمارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز سه شنبه در پاریس با همتایان خود از کشورهای گروه هفت (G۷) دیدار کرد، به آن ها گفت که دونالد ترامپ ازسرگیری جنگ با ایران یا دستیابی به توافقی با این کشور را مدنظر قرار داده بود، اما در نهایت گزینه سومی را انتخاب کرد: به زانو درآوردن و اختناق تدریجی ایران از طریق اعمال فشارهای اقتصادی و سیاسی.
جنگ با ایران در دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ به باری سنگین و دردسرساز از نظر سیاسی تبدیل شده و هزینه های سنگینی را در انتخابات میان دوره ای برای جمهوری خواهان به همراه داشته است. رئیس جمهور آمریکا طی ماه های گذشته بارها میان تهدید به نابودی کامل ایران و پیش بینی تسلیم شدن این کشور و پذیرفتن توافقی که او می خواهد، موضع خود را تغییر داده است.
یکی از مقام های آمریکایی نزدیک به ترامپ گفت: او به دنبال راه حل بوده، اما مطمئن نبود بهترین راه پیش رو چیست.
این اختلاف نظر درباره اینکه کدام مسیر باید دنبال شود، به درگیری و اختلاف میان چند جناح در سطوح بالای دولت آمریکا منجر شده است. هر یک از این جناح ها از حمایت متحدان آمریکا در خاورمیانه برخوردار بودند؛ به ویژه اسرائیل که طرفدار ازسرگیری حملات بود و بیشتر کشورهای حوزه خلیج فارس که با چنین اقدامی مخالفت می کردند.
ترامپ روز دوشنبه، پس از دیدار با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست وزیر قطر، گفت که انجام دور جدیدی از حملات علیه ایران «بسیار بعید» است و «ضروری به نظر نمی رسد».
وی گفت که در عوض، از ادامه تشدید فشارهای اقتصادی و محاصره دریایی علیه ایران حمایت می کند. افزون بر این، او قصد دارد عملیات جدیدی را با نام «دروازه آهنین» به اجرا بگذارد که هدف آن قطع مسیرهای زمینی مورد استفاده ایران برای انتقال تسلیحات پیشرفته و سایر فناوری هاست.
روبیو روز سه شنبه در نشستی غیرعلنی با وزیران امور خارجه کشورهای عضو گروه هفت در پاریس، سیاست آمریکا در قبال ایران را تشریح کرد.
به گفته سه نفر از حاضران در جلسه، روبیو گفت: رئیس جمهور فقط دو گزینه پیش رو ندارد. موضوع صرفاً این نیست که یا به جنگ بازگردیم یا یک توافق صلح مضحک را امضا کنیم. ما به هیچ توافق احمقانه ای تن نخواهیم داد. گزینه سوم ما این است که به کاری که اکنون انجام می دهیم، ادامه دهیم.
روبیو در ادامه مدعی شد که ایالات متحده هزینه های ویرانگری را به اقتصاد ایران تحمیل می کند و ادعا کرد که «رئیس جمهور تحت فشار زمانیِ کاذب قرار ندارد؛ این ایرانی ها هستند که آسیب های بزرگی به اقتصاد خودشان وارد می کنند».
مقام های آمریکایی می گویند روبیو یکی از اعضای تیم امنیت ملی ترامپ بود که از راهبرد خفه کردن اقتصادی ایران حمایت می کرد. در کنار او، اسکات بسنت، وزیر خزانه داری آمریکا، جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سی آی اِی)، و جرد کوشنر، مشاور و داماد ترامپ، نیز از این رویکرد حمایت می کردند.
این گروه با ازسرگیری جنگ مخالف بود، باور نداشت که مواضع کنونی ایران بتواند به توافقی منجر شود که منافع آمریکا را تأمین کند و برای انتخاب گزینه سوم لابی و تلاش می کرد.
روبیو نسبت به دستیابی به یک پیشرفت دیپلماتیک و شکسته شدن بن بست مذاکرات، بدبین است.
وی پس از نشست گروه هفت به خبرنگاران ادعا کرد: ایران به شدت خواهان توافق است. مشکل اینجاست که شروطی که همچنان مطرح می کند، غیرمنطقی هستند. یعنی در حال حاضر حتی جدیت هم ندارند.
به گفته او، اگر ایرانی ها فشار اقتصادی بیشتری را احساس کنند، ممکن است این وضعیت تغییر کند.
به گفته یکی از مقام های آمریکایی، شماری از متحدان آمریکا، از جمله ترکیه، عراق و پاکستان، درباره قصد ترامپ برای تداوم فشارهای اقتصادی بر ایران نگران هستند.
این مقام گفت که متحدان آمریکا بیم دارند فشار واشنگتن بر آن ها برای متوقف کردن روابط تجاری با ایران ــ از جمله با متوقف کردن پروازها و بستن مرزهایشان ــ در کشورهای خودشان بی ثباتی ایجاد کند.
مسیر و راهبردی که ترامپ انتخاب کرده، کاملاً با دستورالعملی که آیت الله سید مجتبی خامنه ای، رهبر انقلاب اسلامی ایران، به دولت و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ابلاغ کرده است، در تضاد قرار دارد.
آیت الله خامنه ای دستور پایان دادن به وضعیت موجودِ «نه جنگ، نه صلح» را صادر کرده و خواستار تعیین تکلیف روشن جنگ شده است. رهبران غیرنظامی ایران این دستور را به منزله چراغ سبزی برای مذاکره و دستیابی به توافق تفسیر کرده اند.
اما اگر بن بست کنونی ادامه پیدا کند و فشارها بر ایران افزایش یابد، ممکن است سپاه پاسداران این وضعیت را به منزله چراغ سبزی برای انجام حملات تهاجمی تر در منطقه تلقی کند؛ حملاتی که هدف شان شکستن وضعیت موجود باشد.
دنی سیترینوویچ، کارشناس مسائل ایران در شورای آتلانتیک، گفت: ایران قصد ندارد این وضعیت را برای مدتی نامحدود به همین شکل بپذیرد. ممکن است تهران به این نتیجه برسد که افزایش هزینه های اقتصادی و امنیتی برای واشنگتن و شرکای منطقه ای آن، تنها راه وادار کردن آمریکا به تغییر سیاست هایش است.
او در ادامه افزود: خطر کاملاً روشن است: ایران تنش ها را تشدید می کند، واشنگتن واکنش نشان می دهد و هر دو طرف بار دیگر خود را درگیر یک رویارویی نظامی می بینند؛ رویارویی ای که لزوماً هیچ یک از آن ها خواهانش نبوده اند.
نخست وزیر قطر در نشست گروه هفت، گزارشی درباره تلاش های میانجی گرانه و گفت وگوی خود با ترامپ در روز قبل ارائه کرد و گفت پس از دیدار با ترامپ به این برداشت رسیده است که فضای بیشتری برای پیشبرد تلاش های دیپلماتیک و ادامه مذاکرات به وجود آمده است.
همچنان دو موضوع اصلی محل اختلاف باقی مانده اند: نخست اینکه کدام طرف باید برای کاهش تنش ها نخستین گام را بردارد و دوم اینکه طرفین بر سر اتخاذ چه اقداماتی برای ایجاد اعتماد متقابل به توافق خواهند رسید.
نخست وزیر قطر گفت که قصد دارد چین و کشورهای اروپایی را نیز به عنوان ضامنان توافق وارد روند مذاکرات کند تا به کاهش بی اعتمادی عمیق ایران کمک شود؛ بی اعتمادی ای که ریشه در این نگرانی دارد که ترامپ ممکن است چند ماه دیگر توافق را زیر پا بگذارد و بار دیگر جنگ را از سر بگیرد.
