منابع رسانه ای و اطلاعاتی مدعی اند چین موفق شده است چهار مرکز جاسوسی در خاک کوبا و در فاصله تنها ۹۰ مایلی از مرزهای آمریکا ایجاد کند؛ موضوعی که در پی اعمال تحریم های واشنگتن علیه دو شرکت چینی فعال در کوبا، به تنش تازه ای در روابط پکن و واشنگتن دامن زده است.
وزارت خارجه چین در واکنش به این تحریم ها، آمریکا را به تلاش برای برهم زدن همکاری های پکن و هاوانا متهم کرد. واشنگتن دو شرکت چینی «CEIEC» و «C&H» را به تأمین تجهیزات نظامی، قطعات فناوری و سامانه های امنیتی برای نیروهای مسلح کوبا متهم کرده است.
آمریکا پیش تر در سال ۲۰۲۰ شرکت CEIEC را به دلیل تأمین فناوری های نظارتی برای ونزوئلا تحریم کرده بود، اما محدودیت های جدید فعالیت این شرکت در کوبا را نیز هدف قرار می دهد. به این ترتیب، دامنه اتهامات واشنگتن از همکاری های اطلاعاتی فراتر رفته و زنجیره تأمین تجهیزات مورد استفاده ارتش کوبا را نیز دربر گرفته است.
شرکت های چینی در مظان اتهام
به ادعای واشنگتن، دو شرکت چینی از یک شرکت کوبایی به نام «سوسیداد مرکانتیل دونا» به عنوان پوششی برای تأمین نیازهای تسلیحاتی و فناوری وزارت دفاع کوبا استفاده کرده اند. این شرکت کوبایی نیز اوت گذشته به دلیل انجام معاملات تسلیحاتی با منشأ چینی و روسی تحریم شده بود.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، اول مه گذشته با امضای فرمانی اجرایی، برای نخستین بار تحریم های ثانویه علیه بانک های خارجی طرف معامله با نهادهای تحریم شده کوبایی را اعمال کرد. بسته تحریمی نوامبر نیز امکان هدف قرار دادن شرکت های فعال در بخش های الکترونیک، صنایع تولیدی، دریایی و فناوری در کوبا، از جمله شرکت های خارجی، را فراهم می کند.
چهار پایگاه اطلاعاتی چین در کوبا
روابط واشنگتن و پکن در ماه های اخیر در پی اتهام آمریکا مبنی بر ایجاد پایگاه های پیشرفته اطلاعاتی چین در کوبا و استفاده از آنها برای جاسوسی از خاک آمریکا، بیش از پیش متشنج شده است.
منابع امنیتی و اطلاعاتی آمریکا می گویند چین سالانه چندین میلیارد دلار به کوبا پرداخت می کند تا تأسیسات جاسوسی در این کشور ایجاد و توسعه یابد. به گفته این منابع، این مراکز احتمالاً از سال ۲۰۱۹ تجهیز شده اند و فعالیت های کنونی عمدتاً بر گسترش و به روزرسانی آنها و آماده سازی برای دریافت اطلاعات ماهواره ای متمرکز است.
منابع نزدیک به کاخ سفید مدعی اند چین ساخت چهار مرکز جاسوسی در کوبا را تکمیل کرده است؛ موضوعی که به گفته آنها زنگ خطر را در پنتاگون به صدا درآورده است.
این تأسیسات در چهار منطقه «بیخوکل»، «ال سالائو»، «واخای» و «کالاباثار» قرار دارند. به نقل از برخی نظامیان جداشده از ساختار ارتش کوبا، شماری از این مراکز به مقرهای واحد جنگ الکترونیک در سازمان اطلاعات نظامی کوبا تعلق دارند.
این ادعاها با گزارش های وزارت خارجه آمریکا در ماه ژوئیه همخوانی دارد که بر اساس آنها، چین مدیریت سه مورد از ۱۸ مرکز اطلاعاتی مستقر در کوبا را برعهده دارد. روسیه نیز دو مرکز را اداره می کند و شمار کارکنان مراکز اطلاعاتی روسیه و چین از سال ۲۰۲۳ تاکنون سه برابر شده است.
برخی رسانه های آمریکایی نیز به نقل از مقام های این کشور گزارش داده اند که شماری از این تأسیسات با مشارکت مسکو و پکن و همکاری مقام های کوبایی اداره می شوند.
بیخوکل؛ مهم ترین پایگاه جاسوسی چین
با وجود محدودیت های شدید کوبا در انتشار اطلاعات میدانی درباره این مراکز، گزارش ها حاکی از آن است که پایگاه «بیخوکل» مهم ترین تأسیسات اطلاعاتی چین در این جزیره به شمار می رود.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز حضور توانمندی های نظامی و اطلاعاتی کشورهای خارجی در فاصله حدود ۹۰ مایلی فلوریدا را تهدیدی جدی برای امنیت ایالات متحده دانسته است.
در مقابل، به نظر نمی رسد چین قصد داشته باشد مانند ونزوئلا از متحد کوبایی خود فاصله بگیرد. گو جیاکون، سخنگوی وزارت خارجه چین، ضمن تأکید بر اتخاذ همه اقدامات لازم برای حمایت از شرکت های این کشور، از کمک اقتصادی پکن به هاوانا شامل ۸۰ میلیون دلار و ۹۰ هزار تن برنج خبر داده است.
تشدید فشارهای آمریکا بر چین در کوبا را می توان بخشی از تلاش دولت ترامپ برای محدود کردن نفوذ پکن در آمریکای لاتین دانست؛ آن هم در آستانه آغاز به کار کنگره و مجلس نمایندگان با اکثریت جدید دموکرات ها که ممکن است در برابر اجرای سیاست های مبتنی بر دکترین مونرو در نیمکره غربی نقش بازدارنده ایفا کنند.
دولت ترامپ با عبور از طرح اتهامات اطلاعاتی، اکنون تأمین کنندگان چینی را نیز هدف گرفته و توپ را به زمین پکن انداخته است تا میزان جدیت واکنش این کشور به فشارهای واشنگتن مشخص شود.
